|
استان گلستان از دير باز مهد توليد فرشهاي دستباف از جمله فرش تركمن بوده اما در سالهاي اخير به دلايل مختلف، اين هنرصنعت ارزشمند در معرض نابودي قرار گرفته است.
تار و پود فرشهاي تركمن و دستباف استان را ۱۵۰هزار بافنده گره ميزنند كه اغلب زنان و دختراني هستند كه از كودكي، يكي زير دو تا رو، لالايي دلنواز مادران آنها بوده و امروز هنر آنها شهره جهان شده و بازارهاي دنيا، سالانه خريدار ۲۰هزار مترمربع از دست بافتههاي آنان است.
بافندگان گلستاني در قالب ۹شركت تعاوني و در ۵۳كارگاه، صنعتي آميخته ازعشق و دلداگي را خلق ميكنند.
فرش دستباف و تركمن در استان گلستان بيش از شش هزار سال سابقه دارد و در طول اين سالها بيش از ۸۱۱طرح و نماد روي آنها بافته شده و راز اين نمادها كه هر كدام براساس چه باور و اعتقادي هستند، شناسايي شده است.
"آينه گل، ماري گل، قابسه گل، درناق گل،ارساري گل، جوال گل و غيره از جمله نقوش فرشهاي تركمن استان هستند.
"بيبي زليخا مسعودي" كه اهل روستاي "داز" شهرستان كلاله است ميگويد: از بچگي قالي ميبافم و چون در روستا زندگي ميكنم، هنوز جايي براي قاليبافي نداريم و جاي ما در خانه خيلي تنگ است، اگر جايي باشد كه ما صبح بريم و شب برگرديم، بسيار خوب است.
او كه براي جهاد كشاورزي شهرستان و به صورت تجاري كار ميكند، ميافزايد:
دستمزدهايي كه به ما ميدهند، پايين است اگر اين دستمزدها زيادتر شود، انگيزه ما براي كار بيشتر ميشود.
مسعودي از قيمت فرشي را كه از او ميخرند، رضايت دارد و تنها از بيمه نبودن گلهمند است و تقاضا ميكند كه بيمه خدمات درماني آنها هر چه زودتر درست شود.
"اوغلگل قرهباشي" بافنده ديگري كه ۳۰سال است فرش ميبافد، ميگويد: در زمانهاي قديم برق نداشتيم و با چراغ و فانوس فرش ميبافتيم كه خيلي براي ما سخت بود اما حالا راحتيم و مشكلي از اين نظر نداريم.
او از اين كه دارهاي قاليش زميني و ساده است، ناراحت است و ميگويد، اگر دارهاي عمودي براي ما تهيه كنند، خيلي بهتر است و ديگر كمردرد نخواهيم داشت.
قرهباشي از اين كه جهاد كشاورزي براي آنها كلاس قاليبافي گذاشته، تشكر ميكند و ميافزايد: با ديدن اين آموزشها، وضع بافندگي ما خيلي بهتر از قبل شده است.
دختر بافندهاي كه از روستاهاي شهرستان آق قلاست و تمايل به بردن نامش را ندارد، ميگويد: دستمزدهاي ما خيلي پايين است و الان روزي ۳۰هزار ريال دريافت ميكنيم كه اگر بيشتر شود و به ۷۰هزار ريال برسد، خيلي به ما كمك ميشود.
او، از اينكه بيمه نيست اظهار ناراحتي ميكند.
خانم "قاسمي" كه در عليآباد مشغول بافتن فرش است، مهمترين مشكلات كار خود را تهيه مواد اوليه، عدم حمايت و بيمه نبودن بيان ميكند و ميگويد:
چون فرشهاي ابريشمي ميبافم در موقع فروش آنها با مشكلات زيادي روبه رو ميشوم.
"زليخا عادلي" مدرس فرش در دانشگاه علمي كاربردي استان و مديرعامل شركت تعاوني "گل نگار تركمن" در بندرتركمن ميگويد: عمده مشكل ما در تهيه مواد اوليه است كه بايد از استانهاي ديگر تامين كنيم و در استان كارگاه ريسندگي بزرگ نيست كه نياز استان را تامين كند.
وي ميافزايد: مشكل ديگر ما بيمه قاليبافان بوده كه به شكر خدا حل شده و در شركت خود توانستم سه نفر را بيمه كنم.
عادلي ادامه ميدهد: اغلب بافندگان اين شهرستان به دليل سنتي بودن، علاقهاي به كار متمركز ندارند و كارگاههاي خانگي نيز دردسرها و مشكلات خود را دارد و اين باعث ميشود كه كيفيت بافت پايين بيايد، در حالي كه اگر كار در كارگاه متمركز بافته شود، نظارت بيشتر خواهد بود و كار بهتري ارائه ميشود.
به گفته وي، لطف و كمك مسوولان بايد به توليدكنندگان فرش دستباف استان بيشتر شود و از آنها حمايت كنند تا علاقهمندان بتوانند كارگاههاي متمركز را داير و بافندگان زيادي را جذب كنند.
يك طراح فرش كه ۱۱سال است در اين كار فعاليت ميكند، ميگويد: مشكل توليد فرش باعث ركود طراحي شده است و الان نقشهاي فرش دستباف تكراري هستند و فقط در رنگبنديها تغيير مشاهده ميشود و چون قيمت نقشههاي اصيل و نو گران است، بافندهها، نقشهاي تكرار مانند نائين را ميزنند.
"حسن تازيكي" ادامه ميدهد: به خاطر هزينه بالاي فرش دستباف، تمام طرحهاي اصيل بر روي فرشهاي ماشيني رفته و اگر مسوولان جلوي اين مساله را بگيرند، كار بزرگي انجام ميشود.
او با بيان اين كه توليدكننده به دنبال كار نو است، ميگويد: اگر صادرات و بازرگاني فرش درست شود همه مشكلات برطرف ميشود.
مدرس آموزشكده "كوثر" در شهرستان گنبد ميگويد: مهمترين مساله كه كرامت بافندگان و بهداشت آنها را به دنبال دارد، تغيير دارهاي افقي آنها به عمودي است.
به گفته "علي نظيف" اين كار با يك برنامه يكساله و آموزش و بيان مزاياي دار عمودي براي بافندگان، رفع خواهد شد.
وي همچنين ميگويد: سطح رفاه بافندگان به دليل درآمد كم آنها در كلاسهاي بهبافي كه برگزار ميشود، بسيار پايين ميباشد.
ادامه دارد.....
|
